Chi tiết tin - Ban Quản lý Khu Kinh tế

Theo số liệu thống kê, năm 2016 tổng số lượt phương tiện qua cửa khẩu đạt 77,297 lượt, thu ngân sách đạt 47,8 tỷ đồng. Đến năm 2025, số lượt phương tiện đã tăng lên 157.377 lượt, tương ứng thu ngân sách đạt 135,83 tỷ đồng. Như vậy, sau 10 năm số lượt phương tiện nộp phí tăng hơn 203 %, còn nguồn thu ngân sách tăng gần 287 %. Đây là mức tăng trưởng rất cao, phản ánh rõ nét sức hút ngày càng lớn của cửa khẩu Cha Lo đối với hoạt động logistics và vận tải quốc tế.

Hình 1: Biến động số tiền phí thu được từ 2016-2025

Tăng trưởng bền bỉ qua từng giai đoạn

Giai đoạn 2016–2019 chứng kiến sự tăng trưởng tương đối ổn định. Năm 2017, số thu lần đầu tiên vượt mốc 66 tỷ đồng; đến năm 2019 đã đạt hơn 82,26 tỷ đồng.

Năm 2020, do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, hoạt động xuất nhập khẩu bị gián đoạn, khiến số lượt phương tiện giảm xuống còn 81.231 lượt và số thu giảm còn 68,13 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh, Ban Quản lý Khu kinh tế và sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị như: Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Kiểm dịch y tế và các lực lượng chức năng… công tác thu phí vẫn được duy trì thông suốt, vừa đảm bảo phòng chống dịch hiệu quả, vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Ngay trong năm 2021, công tác thu phí tại cửa khẩu Cha Lo đã phục hồi mạnh mẽ với 123.177 lượt phương tiện, số tiền thu vượt 104,52 tỷ đồng, tăng hơn 53% so với năm trước đó. Tiếp đến năm 2022, do ảnh hưởng của chính sách Zero Covid từ chính phủ Trung Quốc nên đã tác động không nhỏ đến tình hình xuất nhập khẩu, làm cho số lượt phương tiện giảm xuống còn 86.110 lượt, tương ứng số phí thu được là 68,6 tỷ đồng.

Sau đó là giai đoạn phục hồi và tăng trưởng mạnh mẽ. Năm 2023 số thu đạt 109,84 tỷ đồng, năm 2024 đạt 126,51 tỷ đồng và năm 2025 đạt 135,83 tỷ đồng – mức cao nhất từ trước đến nay. Chuỗi tăng trưởng liên tục này không chỉ phản ánh sự hồi phục và mở rộng của hoạt động thương mại quốc tế sau đại dịch, mà còn cho thấy vị thế của Cha Lo đang ngày càng được nâng cao trong mạng lưới logistics của khu vực.

Cửa khẩu Cha Lo trong không gian phát triển chiến lược của Quảng Trị

Việc sáp nhập Quảng Bình và Quảng Trị từ ngày 1/7/2025 đã mở ra một không gian kinh tế mới với hệ thống giao thông, vận tại và thương mại đa phương thức gồm cửa khẩu quốc tế Cha Lo, cửa khẩu quốc tế Lao Bảo, Cảng Hòn La, Cảng Mỹ Thủy, đường sắt Bắc – Nam, cao tốc Bắc – Nam cùng với các cảng hàng không. Đúng theo tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tô Lâm - Tổng bí thư, chủ tịch nước đã phát biểu đó là “Vươn Đông, tỏa Tây”. Trong bối cảnh đó, Cửa khẩu quốc tế Cha Lo được kỳ vọng trở thành đầu mối logistics quan trọng, là cửa ngõ ra biển gần nhất cho hàng hóa từ Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan thông qua Hành lang Kinh tế Đông – Tây.

• 7 tháng đầu năm 2026 rực rỡ

Trong khí thế chung của cả nước sau sát nhập, với sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh, Ban Quản lý Khu kinh tế, cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng, kết quả của công tác thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng tại cửa khẩu Cha Lo cũng đạt những kết quả khả quan; trong 7 tháng đầu năm 2026 thu được 98,3 tỷ đồng, tương ứng với 111.315 lượt phương tiện lưu thông qua cửa khẩu thuộc diện phải nộp phí. Như vậy, chỉ trong 7 tháng số thu đã đạt xấp xỉ hơn 72% của cả năm 2025. Nếu duy trì được nhịp độ này, nhiều khả năng số phí thu được năm 2026 sẽ tiếp tục thiết lập một kỷ lục mới, khẳng định đà tăng trưởng bền vững của cửa khẩu trong giai đoạn phát triển mới.

• Xã hội hóa bến bãi: Đưa nguồn lực tư nhân tham gia vào đầu tư, khai thác hạ tầng

Chủ trương xã hội hóa bến bãi tại Khu kinh tế Cửa khẩu Quốc tế Cha Lo được xác định là chiến lược trọng tâm nhằm giải quyết các vấn đề cấp thiết trong bối cảnh lưu lượng hàng hóa tăng nhanh. Với ba mục tiêu chính: Thứ nhất, huy động nguồn vốn tư nhân tham gia vào đầu tư xây dựng, khai thác hạ tầng bến bãi, qua đó giảm áp lực đầu tư công lên ngân sách nhà nước, đồng thời thúc đẩy chỉnh trang cảnh quan, an ninh khu kinh tế cửa khẩu xứng tầm quốc tế. Thứ hai, góp phần giải quyết tình trạng quá tải hạ tầng logistics tại khu vực cửa khẩu Cha Lo, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm lưu lượng phương tiện tập trung đông. Thứ ba, nâng cao năng lực thông quan trên toàn tuyến Hành lang Kinh tế Đông – Tây, góp phần rút ngắn thời gian chờ đợi, giảm chi phí logistics cho doanh nghiệp.

Đây là bước đi phù hợp với xu hướng huy động nguồn lực xã hội trong phát triển kết cấu hạ tầng, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động thu phí tăng trưởng ổn định trong dài hạn. Đến hiện tại, với sự chỉ đạo sát sao của UBND tỉnh, Ban Quản lý Khu kinh tế, cùng với sự phối hợp nhịp nhàng của các cơ quan chức năng có liên quan, công tác triển khai chủ trương xã hội hóa bến bãi tại Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cha Lo đang đi đến những khâu cuối cùng, Công ty cổ phần đầu tư Cha Lo logistics (đơn vị trực tiếp thực hiện) cũng đã hoàn thiện bộ máy tổ chức, nhân sự đã được đào tạo nâng cao nghiệp vụ, mọi thứ đã sẵn sàng và có thể đi vào hoạt động ngay khi được phép.

Những thách thức

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, hoạt động xuất nhập khẩu tại cửa khẩu quốc tế Cha Lo nói chung và công tác thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng nói riêng vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức.

Thứ nhất, cơ cấu tỷ trọng hàng hóa xuất nhập khẩu phục vụ sản xuất kinh doanh, thúc đẩy kinh tế trong nước phát triển vẫn thấp hơn nhiều so với tỷ trọng hàng quá cảnh.

Hình 2: Tỷ trọng các loại hình hàng hóa năm 2025

Trong danh mục các mặt hàng vận tải qua khu vực cửa khẩu quốc tế Cha Lo, các mặt hàng chủ lực như Kaly, Trái cây (nhập khẩu) và Dệt may, tiêu dùng (xuất khẩu) hầu hết đều là hàng quá cảnh. Do đó, chưa thực sự thúc đẩy được kinh tế trong nước phát triển, kéo theo đó là sự xuống cấp của hạ tầng và giao thông, do quá trình vận tải hàng hóa kéo dài và liên tục gây tác động tiêu cực, dẫn đến tình trạng xuống cấp nhanh hơn dự kiến và tốn kém nguồn vốn để sửa chữa, nâng cấp.

Hình 3: Cơ cấu các loại hàng hóa năm 2025

Thứ hai, công suất phục vụ mùa cao điểm về cả hạ tầng, bến bãi, dịch vụ logictis và giao thông vẫn chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu. Vào mùa cao điểm, lượng phương tiện lưu thông tăng mạnh, mặc dù đã được quan tâm đầu tư, nâng cấp nhưng tình trạng xe ùn tắc vào những ngày cao điểm vẫn diễn ra. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả của công tác thu phí, hiệu quả kinh doanh của các đơn vị vận tải mà còn làm giảm sức cạnh tranh của cửa khẩu Cha Lo trong khu vực.

Hình 4: Các phương tiện đậu kín bãi chờ thông quan

Thứ ba, giao thông một số đoạn tại nước bạn Lào vẫn chưa hoàn thiện, gây ra nhiều khó khăn vào mùa mưa lũ. Điển hình là đoạn đường dài khoảng 18km phía bên Lào - từ cửa khẩu Na Phàu đi vào nội địa tỉnh Khăm Muộn đã hư hỏng nghiêm trọng. Vào mùa mưa, tuyến đường này thường xuyên bị sạt lở, lầy lội, gây ách tắc kéo dài, khiến hàng ngàn phương tiện phải nằm chờ nhiều giờ liền, ảnh hưởng lớn đến doanh nghiệp hai bên, ngoài ra đường xấu còn khiến nguy cơ tai nạn cũng tăng cao. Trước thực tế này, tỉnh Quảng Trị đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét sử dụng nguồn vốn viện trợ cho Lào từ ngân sách Trung ương để hỗ trợ nâng cấp đoạn đường nói trên. Ngoài ra, để giải quyết dứt điểm tình trạng này cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Chính phủ hai nước Việt Nam và Lào trong việc hoàn thiện tuyến hạ tầng, giao thông kết nối liên biên giới.

Hình 5: Thực tế đoạn đường chưa hoàn thiện phía Lào mùa mưa

Kết luận

Từ mức thu 47,8 tỷ đồng năm 2016 lên 135,83 tỷ đồng năm 2025, công tác thu phí sử dụng công trình kết cấu hạ tầng tại cửa khẩu quốc tế Cha Lo đã ghi nhận một hành trình tăng trưởng đầy ấn tượng. Đây không chỉ là thành quả của chính sách đúng đắn, sự lãnh đạo kịp thời, sự phối hợp hiệu quả giữa các lực lượng chức năng mà còn là dấu ấn rõ nét về sự lớn mạnh của hoạt động logistics và thương mại quốc tế tại cửa ngõ chiến lược của miền Trung.

Trong tình hình phát triển mới, Cha Lo đang đứng trước cơ hội để vươn lên trở thành “tọa độ vàng logistics” của khu vực, góp phần đưa Quảng Trị trở thành cực tăng trưởng mới trên Hành lang Kinh tế Đông – Tây. Trong đó, công tác thu phí sử dụng kết cấu hạ tầng không chỉ đóng góp đáng kể cho ngân sách của tỉnh mà còn tạo nguồn lực tái đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật, bến bãi, giao thông nội khu và các dịch vụ hỗ trợ logistics. Nếu tiếp tục được quan tâm, đầu tư đồng bộ về hạ tầng, chuyển đổi số trong quản lý thu phí cửa khẩu, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng dịch vụ, Cha Lo hoàn toàn có thể trở thành một trong những trung tâm logistics xuyên biên giới quan trọng nhất khu vực Bắc Trung Bộ, góp phần thúc đẩy thương mại quốc tế, gia tăng nguồn thu ngân sách và tạo động lực phát triển kinh tế bền vững cho tỉnh Quảng Trị.

Danh Tạ - Trung tâm QLHT KCN,KKT và CK Bắc Quảng Trị